Testen en zones

Wat je trainingszones eigenlijk betekenen

Zones zijn geen kleurtjes op je horloge. Het zijn grenzen tussen verschillende manieren waarop je lichaam energie maakt.

5 min lezen Bryan van Rutten

Bijna elk sporthorloge deelt je inspanning in vijf zones in, meestal op basis van een geschatte maximale hartslag. Die verdeling is een gemiddelde over een populatie, niet een meting van jou.

Wat de zones proberen te vangen, is wel echt, en het is de moeite waard om te snappen.

De twee drempels die ertoe doen

Onder je eerste drempel, de aerobe drempel, kun je uren door. Je lichaam verbrandt vooral vet, lactaat blijft laag en stabiel, praten gaat moeiteloos.

Boven je tweede drempel, de anaerobe drempel, loopt de lactaatproductie harder dan de afbraak. Vanaf daar is het een kwestie van minuten, hoe fit je ook bent. Alle zones zijn niets anders dan het gebied onder, tussen en boven die twee lijnen.

Wat je per zone traint

  • Zone 1 tot 2, onder de eerste drempel: vetverbranding, hartvolume, capillairen. Dit is waar duur wordt gebouwd.
  • Zone 3, tussen de drempels: het grijze gebied. Nuttig in korte doses richting een wedstrijd, schadelijk als standaardtempo.
  • Zone 4, rond de tweede drempel: je vermogen om lactaat af te breken terwijl je hard gaat. Dit verschuift je drempel omhoog.
  • Zone 5, erboven: maximale opnamecapaciteit en loopeconomie, in korte harde blokken.

Waarom hartslagzones uit een formule vaak niet kloppen

De bekende formule van 220 min je leeftijd heeft een spreiding van tien tot twaalf slagen naar boven en naar beneden. Bij twee mensen van veertig kan de echte maximale hartslag 172 of 196 zijn, en dat verschuift elke zonegrens.

Daar komt bij dat je hartslag traag reageert en meebeweegt met warmte, slaap, cafeïne en stress. Bij korte intervallen loopt hij structureel achter op wat je doet.

Zones per discipline, niet een set voor alles

Je drempelhartslag bij hardlopen ligt vrijwel altijd hoger dan bij fietsen, omdat je meer spiermassa gebruikt en je lichaamsgewicht draagt. Dezelfde zones in alle drie de sporten gebruiken is dus per definitie in twee sporten fout.

Bij zwemmen werk je niet met hartslag maar met tempo, via je kritieke zwemsnelheid. Bij fietsen is vermogen de scherpste maat, bij hardlopen een combinatie van tempo en hartslag.

Kort samengevat

Zones markeren je twee drempels. Laat ze per discipline bepalen, gebruik vermogen of tempo waar dat kan, en behandel de standaardzones van je horloge als een eerste schatting, niet als een meting.

Vijf rekentools voor je zwem-, fiets- en hardloopzones.

Bereken je zones

Liever dat iemand meekijkt?

Alles hierboven kun je zelf toepassen. Coaching is hetzelfde denkwerk, maar dan op jouw week, met iemand die bijstuurt als het niet loopt.